Co to jest, jak działa oraz jak wygląda wykrojnik?

Co to jest wykrojnik?

Projektując grafikę użytkową, nie sposób nie spotkać się chociaż raz z pojęciem wykrojnika. Często projektowane opakowania, ulotki czy okładki płyt CD posiadają nietuzinkowe wymiary lub specyficzne wycięcia i otwory, które wymagają specjalnej formy do ich wycięcia. Wykrojniki stosowane są w produkcji masowej materiałów drukowanych o nietypowych wymiarach. Wykrojniki są konieczne, jeśli tworzymy opakowania lub projektujemy dedykowane wycięcia.

Jak wygląda wykrojnik?

Wykrojnik to pewnego rodzaju matryca wyposażona w ostrza noży, która po przyciśnięciu do papieru wycina w nim zaprojektowane kształty. Wykrojnik służy do wycinania (sztancowania) i gięcia (bigowania)papieru. To specjalnie przygotowany metalowy obrys, który wyznacza miejsca cięcia i gięcia. Najczęściej wykrojnik jest drewnianą deską z precyzyjnie umiejscowionymi nożami tnącymi i bigującymi. Noże wykrojnika czasami bywają nazywane listwami. Wykrojnik po użyciu może być wykorzystywany ponownie. Nie trzeba tworzyć go za każdym razem, gdy planujemy produkcję konkretnego opakowania. Żywotność wykrojnika uzależniona od stępienia jego ostrzy to około 1 miliona kopii, dlatego można używać go wielokrotnie.

katalogi firmowe

Kiedy wykorzystuje się wykrojnik?

Wykrojnik jest konieczny przy masowej produkcji materiałów drukowanych o nietypowych kształtach. Dzięki niemu nie ma konieczności ręcznego wycinania kilku, kilkunastu- lub kilkudziesięciu tysięcy opakowań ręcznie. Przy pomocy wykrojnika można wyciąć, czyli zesztancować płaski materiał w prawie dowolny kształt, tak by następnie móc złożyć i poskładać opakowanie. Najczęściej wykrojniki stosuje się do różnego rodzaju papierów, tektur litych i falistych oraz kartonu. Wykrojniki ze specjalnymi nożami mogą również wycinać kształty w materiałach, stosowanych nie tylko w poligrafii, tj. np. skórach, foliach, gumach, piankach i tkaninach podobnego typu. Wykrojnik służy również do wykrawania otworów i popularnie nazywanych „ okienek” w opakowaniach. Przykładem takiego opakowania papierowego może być pudełko czekolady, dzięki któremu widzimy dodatki wtopione w mleczną słodycz. Wykrojniki mogą być wyposażone w różnego rodzaju otwornice, które wycinają na przykład otwory w zawieszkach na drzwi. Wykrojniki stosuje się również w produkcji etykiet w różnych kształtach, naklejanych później na przykładna szklane opakowania: butelki czy słoiki. Dodatkową trudnością w przygotowaniu takiego wykrojnika, jest krzywizna opakowania, na którym będzie umieszczona gotowa etykieta. Płaski projekt daje możliwość dostosowania go do różnych powierzchni.

W jaki sposób działa wykrojnik?

Wykrojnik przygotowany do sztancowania odpowiednich kształtów o odpowiednich wymiarach precyzyjnie wykrawa kształt w wybranym materiale. Należy pamiętać, że nie da się wyciąć dowolnego kształtu. Ze względu na grubość ostrza, warto zachować odpowiednie odległości pomiędzy „dwoma nożami”. Najczęściej odległość ta wynosi około 5 mm. W tym samym czasie wykrojnik może wykonać wycięcia i gięcia papieru, oszczędzając tym samym czas. Wykrojniki do opakowań, mogą być wyposażone w różne noże: perforujące, tnące lub bigujące. Wykrojnik zazwyczaj jest wyposażony również w gumowe amortyzatory, które zabezpieczają pozostałą część wydruku, która nie powinna zostać naruszona przez noże. Gumy mają za zadanie wypychanie wycinanego materiału z wnętrza wykrojnika. W poligrafii stosuje się wykrojniki płaskie, które poruszają się w kierunku góra-dół, oraz wykrojniki rotacyjne, które wycinają, obracając się na cylindrze maszyny sztancującej.

katalogi firmowe

Gdzie powstają wykrojniki?

Wykrojniki wykonuje się na zamówienie. Produkcja wykrojników introligatorskich jest zajęciem wymagającym precyzji i profesjonalizmu. Efekt finalny powstałego produktu zależy w dużej mierze od umiejętności i kwalifikacji wykonawcy. Wyprodukowane wykrojniki mogą być poddawane procesom regeneracji, wzmacniania czy przeróbki. W gotowym wyrobie mogą również zostać wprowadzone poprawki czy zmiany.

Zamówienie powinno być najpierw skonsultowane bezpośrednio z producentem wykonującym wykrojniki. Na stronach internetowych często dostępny jest kalkulator wyceny, dzięki któremu możemy przewidzieć koszty produkcji wykrojnika. Cena produktu zależy od stopnia skomplikowania projektu, rozmiaru, rodzaju materiału, na potrzeby którego produkowany jest wykrojnik itd. Pierwszym krokiem jest wysłanie zapytania do producenta, po którym następuje wycena i przygotowanie projektu siatki wykrojnika. Jeżeli klientowi odpowiada cena i projekt – akceptuje je zlecając wykonanie wykrojnika producentowi. W razie potrzeby, na życzenie klienta firmy niekiedy wykonują prototypy opakowań, które pozwalają upewnić się, że papier będzie wycinany i zginany w prawidłowy sposób, odpowiadający oczekiwaniom zamawiającego. Dzięki niemu, można zweryfikować czy opakowanie będzie w pełni funkcjonalne i odpowiednio estetyczne. Po wyprodukowaniu wykrojnika producent wysyła go na adres wskazany przez klienta, który później może wykorzystać go w produkcji swojego produktu.

Przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją wykrojników bardzo często oferują usługi również w zakresie regeneracji produktów tego typu. Jeśli wykrojniki nie docinają tektury lub papieru, krawędzie pozostają postrzępione lub uwidaczniają się inne nieestetyczne niepożądane efekty, warto skorzystać z serwisu wykrojników. Naprawa wykrojników nie polega na ostrzeniu noży, ponieważ ich określona wysokość uległaby zmniejszeniu. Podczas regeneracji najpierw z płyty usuwa się gumowe amortyzatory, a następnie wymienia wszystkie ostrza na nowe. Dzięki regeneracji wyprodukowanego już wykrojnika można ominąć dodatkowe koszty związane z koniecznością wykonania nowego egzemplarza.

Potrzebujesz opakowania?

Wykrojniki są narzędziem niezbędnym przy masowej produkcji materiałów drukowanych. Teraz wiesz już, doczego służą, jak wyglądają oraz jak przebiega ich proces produkcji. Jeśli potrzebujesz opakowania na swój produkt, sprawdź naszą ofertę Fesido Studio Graficzne w zakresie projektowania opakowań! Zdaj się na kreatywność naszych projektantów, którzy zaplanują jego najlepszą odsłonę!